بوشهر>بوشهر>عمارت ملک

عمارت ملک

عمارت ملک  ، مجموعهٔ ساختمانی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.

«عمارت ملک » این عمارت که به صورت مجموعهٔ ساختمانی متعلق به یک قرن قبل است. در هشت کیلومتری شهر بوشهر قرار گرفته‌است.

مساحت زیربنای آن ۴۰۰۰ متر مربع بوده و در دورهٔ  قاجاریه توسط معمارانفرانسوی با مصالح محلی احداث شده و درب و پنجره آن زیر نظر مهندسین فرانسوی ساخته شده‌است.

عمارت متعلق به یکی از ثروتمندان بوشهر به نام محمد مهدی ملک التجارهبوده‌است. وی برای سفر تفریحی- تجاری به کشور فرانسه رفته و در آن جا کاخ یکی از وزرای قرن وسطی را می‌بیند و نمونه آن را در بوشهر پیاده می‌کند. این کاخ توسط متجاوزین انگلیس اشغال شده و به صورت مقر نظامی آن‌ها در آمد.

آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار(صاحب اصلی کاخ) لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند. در اواخر سلطنت رضا شاه این عمارت که خوابگاه نظامیان شده بود پس از چندین بار بازسازی رو به ویرانی نهاد و متاسفانه به خاطر وسعت زیاد هنوز مرمت نشده‌است.

بوشهر>بوشهر>موقعیت جغرافیایی

شهرستان بوشهر مهم ترين منطقه‌ي استان بوشهر است كه بر اساس سرشماری سال 1375 جمعيت آن 187914 نفر و جمعيت شهر بوشهر 143641 نفر بود كه 28081 خانوار داشت. اهالی دارای آريايی نژادند و به زبان فارسی با گويش محلی همراه با گويش لری بختياری صحبت می کنند. مردم بوشهر مسلمان و شيعه مذهب هستند. شهرستان بوشهر که در کنار آب های نيلگون خليج فارس قرار دارد بندری است کهن با صنايع دستی ديرين و منحصر به فردی که از تنوع زيادی برخوردار هستند. اين صنايع دستی شامل صنايع دريايی، بندری و عشايری است. مهم ترين صنايع دستی شهرستان بوشهر لنج ‏سازی و قايق ‎سازی، حصيربافی، توربافی، گبه بافی، قليان (چليم)، عبا‏، گليم، جاجيم، سوزن دوزی، گلابتون دوزی، منبت کاری، مسقطی و ساختن ظروف گلی و سفالی است که در روستاهای تابعه شهرستان رواج دارد. 
لنج سازی و قايق سازی از قديمی ترين و مهم ترين صنايع دستی شهرستان بندر بوشهر است و سابقه آن به دوره افشاريه می رسد. اين صنعت در سال های اخير به واسطه افزايش مبادلات دريايی و صيد ماهی از رونق زيادی برخوردار شده است نيروی شاغل اين صنعت منحصر به همان (گلافان) (سازندگان لنج و قايق) قديمی است مصالح اوليه مورد نياز چوب های جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسكلت و تخته‏های مرغوب هندی به نام سای برای بدنه است بقيه مصالح از محل تهيه می شود هنوز وسيله كار گلافان بسيار ابتدايی است كه سبب كندی كار و كمی توليد ساليانه می ‏شود.
تور يكی از مهم ‎ترين و ضروری ‎ترين وسايل ماهي‌گيری است كه مواد اوليه آن در تمام شهرهای ساحلی و بنادر ايران وجود دارد و متاسفانه برخلاف صنعت كشتی ‏سازی، توربافی دستی در مقابل صنعت تور ماشينی مقاومت نكرده است و در حال حاضر بيش تر توليدات منطقه، تورهای كوچك دستی است. به غير از بندر بوشهر، بندر ريگ، بندر گناوه، جزيره شيف، و برخی ديگر از بنادر استان بوشهر نيز از مهم‎ ترين مراكز توليد اين صنعت هستند.
در شهرستان بوشهر مجموعه‏ای از صنايع دستی توليد می شود كه نياز خانوارهای ايلی را فراهم می ‎كند. برای مثال از موی بز برای عشاير سياه چادر می ‏بافند و مرفج که وسايل خواب را در آن می ‏گذارند، سفره نان، تو برج و جل اسب نيز از ديگر توليدات منطقه است. گروه ديگر صنايع دستی كه علاوه بر مصرف روستاييان و ايلات مورد استفاده شهرنشينان نيز قرار می گيرد، قالی، قاليچه، خورجين و چنته می باشد. 
گبه (خرسك) نوعی قالی است كه پودهای دراز دارد و برجسته ‌ترين صنعت دستی و خانگی استان بوشهر محسوب می ‌شود. گبه بافی تقريبا در بيش‌ تر نقاط روستايی و حتی شهری اين استان رايج است. گبه بافان برای ايجاد نقوش بر روی فرآورده‌های خود از نقشه استفاده نمی ‌كنند و بيش تر به طور ذهنی به اين كار می ‌پردازند. وجه مشترک تمامی گبه‌های توليدی در اين منطقه گونه‌ای نقش پردازی سنتی است كه طی هزاران سال شكل گرفته است و شامل اشكال هندسی و نگاره‌های پرندگان و حيوانات يا انواع گل (نقوش تركمنی) و يا راه راه (دستباف‌های قشقايی) و يا يک تا سه ترنج در هر گوشه است. گاهی نيز زمينه مركزی به چند مربع تقسيم می ‌شود و يا برحسب روش ديرينه و باورهای ذهنی هر هنرمند از رديف‌های بته جقه تركيب می ‌شود. گبه‌های بافت استان بوشهر بيش تر ‌دارای ابعادی به طول 200 سانتی ‌متر و عرض 100 سانتی ‌متر و برای بافت هر تخته آن همكاری يک ماهه دو بافنده با روزی شش ساعت كار الزامی است. گبه معمولا با پشم رنگ شده گوسفند و مخلوط با موی بز از نژاد عدنی بافته می ‌شود.
كشيدن نوعی قليان در بوشهر مرسوم است كه كوزه آن سفالی است و آب داخلی آن ديده نمی ‌شود. از نكات جالب اين كه هيچ يک از اعضای اين قليان با هم تناسبی ندارند و به وسيله دست نگه داشته می شود. به اين نوع قليان چليم می ‌گويند. اين نوع قليان جزو صنايع دستی بوشهر است. مسقطی، نيز نوعی شيرينی محلی است که مخصوص بندر بوشهراست و به عنوان سوغات اين منطقه معروفيت دارد. 

مکان های دیدنی و تاریخی

منطقه حفاظت شده نای بند که در شهرستان بوشهر واقع شده، از نظر تنوع جانوران وحشی منحصر به فرد است. مسجد توحيد (مسجد برازجانی ها) از قديمی ترين مساجد بوشهر است. امام زاده عبدالمهيمن در شهر بوشهر واقع شده و كليسای بوشهر نيز متعلق به ارامنه گريگوری است. قدمت آثار كشف شده در برخی از مناطق قديمی استان به هزاره اول تا سوم پيش از ميلاد می رسد. وجود تپه های تاريخی قديمی مانند تل خندق و تل مرو حاکی از قدمت طولانی منطقه است. 

صنايع و معادن

صنايع‌بوشهر‌به‌دو‌‌دسته‌ماشيني‌و‌دستي‌تقسيم‌مي‌شوند. صنايع‌ماشينی اين شهرستان‌عبارتند از: موزاييك سازی، ساخت سكوی دريايی، ساخت و تعمير كشتی، ريسندگی و بافندگی. صنايع دستی شهرستان بندر بوشهر عبارتند از : بافت عبا، حصير، جاجيم و گليم و نيز ساختن ظروف گلی و سفالی. در بعضی نقاط اين شهرستان به خصوص بخش حومه ذخاير نفتی قابل توجهی وجود دارد كه بيش تر مورد بهره برداری قرار می گيرد،‌ هم چنين معدن سنگی در نزديكی بوشهر قرار دارد.  

 
کشاورزی و دام داری

اقتصاد‌شهرستان بوشهر بر كشاورزی و ماهی‌گيری استوار است. كشاورزی دارای اعتبار خاص بوده و با وجود عدم تنوع محصولات كشاورزی از اهميت حياتی برخوردار می باشد. نوع كشت آبی و آب كشاورزی بيشتر از چاه معمولی و رودخانه تامين می شود. فرآورده های كشاورزی بوشهر عبارتند از : ليمو، خرما، گندم، جو و تره بار. از نظر ماهی گيری وضع اين شهرستان نسبتا خوب بوده و بعلت موقعيت ساحلی بخش های آن، ماهی گيری از مشاغل عمده و رايج اهالی و ماهی جزء صادرات بندر بوشهر بشمار می رود.  

مشخصات جغرافيايي

شهرستان بوشهر مركز استان بوشهر است كه در طول جغرافيايی 50 درجه و 51 دقيقه و عرض جغرافيايی 28 درجه و 59 دقيقه و ارتفاع 5 متری از سطح دريا قرار دارد. بندر بوشهر بصورت شبه جزيره‌ای بر كرانه خليج فارس است. در اطراف اين شبه جزيره خورهای سلطانی، لشكری و پودر اهميت دارد. شهرستان بوشهر از شمال و شمال خاوری به شهرستان دشتستان، از شمال باختری به شهرستان بندرگناوه، از شرق به شهرستان تنگستان و از غرب و جنوب به آب های خليج فارس محدود است. آب و هوای بوشهر بطور كلی گرم و مرطوب است. مسيرهاي دسترسي به اين منطقه عبارت اند از: 
ـ راه بندر بوشهر – كازرون به سمت شمال شرقی و به طول 162 كيلومتر.
ـ راه بندر بوشهر – بندر گناوه 72 كيلومتر.
ـ راه بندر بوشهر – اهرم به سمت شرق 52 كيلومتر.
ـ راه بندر بوشهر – اهرم – خورموج به طول 82 كيلومتر.
ـ‌ فرودگاه بوشهر كه پروازهای داخلی در آن وجود دارد. 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

به نظر مي رسد كه بوشهر تحريف شده ريشهر ـ همان شهر قديمی ـ است. بنای بوشهر را به اردشير ساسانی نسبت داده اند كه نام اصلی آن ‹‹رام اردشير›› بود. گفته می شود كه ‹‹رام اردشير›› به مرور زمان به ‹‹ريشهر›› تبديل شد. در سال 1150 هـ. ق ‹‹ابومهيری›› پسر شيخ ناصر خان، ناخدا باشی كشتی های نادر شاه، طرح اصلی بوشهر را پی ريزی كرد و اين شهر را مقر نيروی دريايی نادر شاه قرار داد. از اين زمان به بعد بوشهر به عنوان يكی از بنادر مهم خليج فارس مطرح شد. در زمان كريم خان زند بوشهر چنان اهميت يافت كه رقيب قدرتمندی برای بندر بصره در عراق شد. اين بندر در زمان اوج خود از مراكز عمده تجارت خليج فارس به حساب می آمد و تجار بوشهر قسمت عمده بازرگانی خليج فارس و اقيانوس هند را به عهده داشتند. حتی ‹‹حاج محمد شفيع›› اجازه چاپ و نشر اسكناس رايج بوشهر را به دست آورد و اين امتياز تا برقراری بانك شاهی، در بوشهر به قوت خود باقی بود. بوشهر يكی از نخستين شهرهايی است كه در آن چاپخانه چاپ سنگی داير شد و پيش از بسياری از شهرهای مهم ايرانی، صنايع جديدی چون يخ سازی و برق در آن ايجاد شد. مردم بوشهر از اولين ايرانيانی بودند كه با مجله و روزنامه آشنا شدند. روزنامه های زيادی دراوايل ظهور اين پديده در بوشهر چاپ و نشر می شد كه از جمله روزنامه های مظفری، خليج ايران و ندای جنوب را می توان نام برد. هم چنين به علت موقعيت خاص اين بندر در تجارت و كسب ثروت فراوان، نماينده گی شركت های خارجی و نيز كنسولگری دولت های بيگانه از جمله بريتانيا، آلمان و روسيه و امپراطوری عثمانی در اين شهر وجود داشتند كه ساختمان بعضی از آن ها هنوز پابرجاست. با ايجاد راه آهن سراسری، امور تجاری اين بندر به خرمشهر انتقال يافت و به تدريج از رونق آن كاسته شد. بوشهر امروزی شهری توسعه يافته و نوسازی شده و يكی از شهرهای مهم ساحلی با اقتصاد دريايی و صنايع تبديلی است. 

بوشهر>بوشهر>منطقه حفاظت شده نایبند

 منطقه حفاظت شده نايبند

منطقه حفاظت شده نايبند  بصورت دماغه اي در آبهاي خليج فارس با ارتفاع صفر تا حداكثر 46  متر از سطح دريا واقع شده است .

منطقه نايبند شامل :

1 – خليج نايبند

2 – منطقه حفاظت شده نايبند

3 – جنگلهاي حراي حوزه هاي عسلويه

4 –بساتين و هاله

اين منطقه در 320 كيلومتري جنوب شرقي بندر بوشهر واقع شده است . بدون ترديد يكي از زيبا ترين منطقه ساحلي در طول سواحل خليج فارس بشمار مي رود . آثار بجا مانده از بندر تاريخي نايبند و در دماغه نايبند ، حاكي از پيشينه تاريخي طولاني منطقه است . با بررسي  آثار، نشان مي دهد اين بندر در عصر آل بويه يكي از بنادر مهم و از مراكز عمده صيد و تجارت مرواريد خليج فارس بوده است .

منطقه حفاظت شده نايبند با وسعت 22500 هكتار كه بصورت دماغه مرتفعي در ساحل جنوبي خليج نايبند قرار گرفته ، بدليل دارا بودن اكو يستم كم نظير ارزشهاي زيستگاهيبراي گونه هاي متنوع حيات وحش از جمله : كل وبز ، قوچ وميش و حضور گونه هاي نادري از قبيل جييروجيرفتي  مي توان مشاهده كرد .

منطقه نايبند در سال 1375 بعنوان منطقه حفاظت شده شناخته شده و از آن تاريخ تحت كنترل و نظارت اداره كل حفاظت محيط زيست استان بوشهر در آمد .

خليج نايبند در سا حل شمالي منطقه نايبند با وسعت 4130 هكتار يكي ا ز ارزشمند ترين زيستگاههاي در يايي خليج فارس است . حوزه هاي متعد د ، جنگل هاي حرا ، سواحل ماسه اي  درخشان در بخشهاي شمالي و شرقي  وسواحل صخرهاي داراي حاشيه باريك ماسه ا ي جنوبي خليج و بخش غربي منطقه حفاظت شده نايبند ، در ختان كهنسال انجير معابد در دماغه نايبند ، دشت هموار بخش شمالي ، دشتهاي مشجر و دره هاي عميق و صخرهاي در بخش جنوبي  بديع ترين چشم انداز هاي طبيعي سواحل خليج فارس را يكجا گرد آورده است  . وجود اين چنين مناظري ، وجود تپه هاي مرجاني جهت تفريح غواصا ن و حتي فرايند تخمگذاري و جوجه آوري لاك پشتاندريايي كميا ب كه كمتر نقطه اي  از  سواحل صورت مي گيرد مي تواند سبب جلب گردشگران شود .

بوشهر>بوشهر>ریشهر

ریشهر

ریشهر  ، واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.«ریشهر» در جنوب شهر بوشهر واقع شده‌است. قدمت آثار کشف شده آن به هزاره سوم تا هزاره اول پیش از میلاد می‌رسد. آثار مکشوف در سال‌های ۱۸۷۲ تا ۱۸۷۷ میلادی و نتایج اکتشافات باستان شناسان فرانسوی به سرپرستی پزار در سال ۱۹۱۴ میلادی که شامل کتیبه‌های میخی عهد «شو تروک ناخنوته» و آثار بناها و اشیا مفرغی و سفال‌هاینقش داراست، نشان می‌دهد که ریشهر ازهزاره دوم پیش از میلاد یکی از شهرهای مهم امپراتوری عیلام بوده‌است. از آجر نوشته‌های عیلامی معلوم می‌شود که این شهر در آن عصر به نام «لیان» خوانده می‌شده‌است. ظاهراً لیان به سبب موقعیت خاص جغرافیایی یکی از حلقه‌های ارتباطی تمدن‌های شرق و غرب دنیای قدیم بوده‌است چرا که مرزهای جنوبی فلات ایران به سبب هم جواری با دریا و سایر شرایط جغرافیایی به ساکنان فلات هند اجازه می‌داد که از آب‌های ساحلی، برای ارتباط تجاری با تمدن‌های ایران و دشت بین النهرین استفاده کنند. نام ریشهر خلاصه شده «ریوارد اردشیر» است. اردشیر بابکان شهرهای متعددی در زمان حکومت خود برپا نمود که در واقع ریوارد اردشیر یکی از آن‌ها می‌باشد که می‌توان گفت تجدید بنای همان شهر لیان بوده‌است. این شهر در دوران ساسانیانیکی از مهم ترین مراکز علمی و ادبی محسوب می‌شد و در آن جا جماعتی از دانشمندان و نویسندگان جای داشتند. ریشهر بعد از اسلام تا سده‌هایی چند رونق داشت. گفته می‌شود که این شهر در قرن شانزدهم در حدود دو هزار خانه مسکونی داشته و دو منطقه باستانی «تل پی تل» و «شاه نشین» نیز در همان حوالی ریشهر شناسایی شده‌اند. بوشهر و ریشهر و چند قریه دیگر در شبه جزیره‌ای واقع که از سمت شمال محدود است به خور سلطانی و از مغرب به دریا و از جنوب به خلیج کوچک هلیله. نوشته‌اند که در زمان نادر شاه جمعیت ریشهر به بوشهر منتقل شد و در نتیجه ریشهر متروک بماند. منطقه ریشهر در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

بوشهر>بوشهر>عمارت ملک

عمارت ملک

عمارت ملک  ، مجموعهٔ ساختمانی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.

«عمارت ملک » این عمارت که به صورت مجموعهٔ ساختمانی متعلق به یک قرن قبل است. در هشت کیلومتری شهر بوشهر قرار گرفته‌است.

مساحت زیربنای آن ۴۰۰۰ متر مربع بوده و در دورهٔ  قاجاریه توسط معمارانفرانسوی با مصالح محلی احداث شده و درب و پنجره آن زیر نظر مهندسین فرانسوی ساخته شده‌است.

عمارت متعلق به یکی از ثروتمندان بوشهر به نام محمد مهدی ملک التجارهبوده‌است. وی برای سفر تفریحی- تجاری به کشور فرانسه رفته و در آن جا کاخ یکی از وزرای قرن وسطی را می‌بیند و نمونه آن را در بوشهر پیاده می‌کند. این کاخ توسط متجاوزین

انگلیس اشغال شده و به صورت مقر نظامی آن‌ها در آمد.

آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار(صاحب اصلی کاخ) لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند. در اواخر سلطنت رضا شاه این عمارت که خوابگاه نظامیان شده بود پس از چندین بار بازسازی رو به ویرانی نهاد و متاسفانه به خاطر وسعت زیاد هنوز مرمت نشده‌است.

بوشهر>بوشهر>جزیره گرم

جزیره گرم

گُرم از جزیره‌های غیر مسکونی ایرانی در خلیج فارس است.جزیره گرم مقابلشهرستان دیر واقع شده و به علت وجود انبوه درختان جنگلی موسوم به گُرم به همین نام نیز مشهور شده است.

بوشهر>بوشهر>خانه رئیس علی دلواری

خانه رئیس علی دلواری

این خانه در 45 کیلومتری بوشهر در دلوار قرار دارد که پس از تعمیر و نوسازی به یک مجموعه فرهنگی تبدیل شده است.موزه مردم شناسی استان بوشهر و دیگر فعالیت های سنتی روستایی در این مکان برقرار است.

مبارزات رئیس علی دلواری علیه تجاوزات انگلیس در بیش از هشتاد سال پیش ، خاطره ای است که هیچ گاه از ذهن مردم پاک نخواهد شد.

بوشهر>بوشهر>کوشک اردشیر

كوشك اردشير

اين بنا بسيار به كاخ اردشير در فيروز آباد است. و از سنگ هاي نه چندان هموار كه با ساروج به يكديگر چسبيده اند ساخته شده است.

زير بناي كوشك به صورت صليب است و بنا داراي اتاق هاي گهواره اي شكل است.

بوشهر>بوشهر>قبر ژنرال انگلیسی

قبر ژنرال انگليسي

بوشهر>بوشهر>خانه قاضی

خانه قاضی :

 این خانه قدیمی در موزمحله بهبهانی و شنبدی بوشهر واقع شده است . این بنا تزیینات گچبری در اشکال گل و بوته دارد .

 در ورودی این خانه مقرنس کاری شده است و پنجره های نفیس منبت کاری با شیشه های رنگین دارد . این خانه به خانواده  قاضی تعلق دارد .